''Ωδή Αμφιπόλεως'': Τα μαρτυρικά χωριά του Στρυμόνα και η Πρώτη Σερρών

mrtxr

mrtxr
Η νεώτερη εποχή της ευρύτερης περιοχής της Αμφίπολης έχει επίσης αφήσει σημάδια της στην ελληνική ιστορία. Τα ερείπια των Κερδυλλίων, με μόνο το παλιό σχολείο να εξέχει ερειπωμένο πάνω από τους ξεθεμελιωμένους οικισμούς, η Κορμίστα που πλήρωσε με το αίμα των κατοίκων της σε δύο ταραγμένες περιόδους κατά τον Α' ΠΠ και στον Β' ΠΠ...

 

Τα ορεινά Πάνω και Κάτω Κερδύλλια πλήρωσαν αντίστοιχα με εκατόν είκοσι και ογδόντα αθώους νεκρούς τη ναζιστική κτηνωδία.

 

gsfg

gsfg

 

Για μια πληροφορία που δε θέλησαν να δώσουν στις κατοχικές αρχές, για τη δραστηριοποίηση μιας αντιστασιακή ομάδα που είχε αφαιρέσει οπλισμό από αστυνομικά τμήματα, μετά από μεθόδευση, κυκλώθηκαν από τους Γερμανούς στις 17.10.1941 και στήθηκαν στον τοίχο, όλοι, ηλικίας από δεκαπέντε ως εξήντα χρονών. Εκτελέστηκαν όλοι, ο γερμανός αξιωματικός περνούσε πάνω από την ανθρώπινη σωρό και έριχνε τη χαριστική βολή στο κεφάλι, για να βεβαιωθεί ότι δε θα επιζούσε κανείς.

«Ένας πατέρας σήκωσε το παιδί του στα χέρια, ανάσαινε ακόμη, αλλά ο στρατιώτης το αποτελείωσε πυροβολώντας το επιτόπου εκεί στην αγκαλιά του πατέρα» λέει ο Κώστας Ψαρράς, απόγονος επιζώντος. «Δεν έμεινε τίποτε όρθιο, έβαλαν φωτιά, όσοι λίγοι επέζησαν εγκατέλειψαν τους δύο οικισμούς. Είναι το πρώτο στην Ελλάδα και δεύτερο στην Ευρώπη, μαρτυρικό χωριό της ναζιστικής κατοχής, που δεν κατοικήθηκε ξανά» προσθέτει.

 

dxnk

dxnk

 

Από το χωριό διασώθηκε μόνο η εκκλησία που στη συνέχεια κάηκε και ανακατασκευάστηκε και δεσπόζει στην κορυφή του παλιού οικισμού.

**************************************

 

Όμως, η ματωμένη ιστορία της περιοχής κατά την τριπλή κατοχή δεν τελειώνει εκεί.

Το όριο ήταν ο Στρυμόνας. Από τη μια Γερμανοί, από την άλλη Βούλγαροι.

Η Κορμίστα έπεσε θύμα των δεύτερων. Εκατόν τρία άτομα, κάτοικοι της, εκτελεσμένα με πολυβόλο, επειδή θεωρήθηκε υπεύθυνο το χωριό για το αντιστασιακό κίνημα που δρούσε στην περιοχή.

 

kormstb

kormstb

 

Η σφαγή είχε ξεκινήσει τις προηγούμενες ημέρες από τη Χωριστή και το Δοξάτο Δράμας, καθώς είχε σημειωθεί εκεί η πρώτη εξέγερση κατά του πανίσχυρου άξονα, πριν υπάρξει οπουδήποτε αλλού στην Ευρώπη.

Οι Βούλγαροι κατακτητές έφτασαν στην Κορμίστα λίγες μέρες μετά, πληροφορούμενοι από έναν καταδότη περί της ανάμιξης του χωριού στην εξέγερση, αν και δεν υπήρχε κάποια ένδειξη για αυτό και ακολούθησε η σφαγή.

 

kormstc

kormstc

 

Στο κοινοτικό κατάστημα της Κορμίστας έχει γίνει δραματοποιημένη αναπαράσταση της σφαγής της Κορμίστας, που σημειωτέον είχε πληρώσει βαρύ φόρο αίματος και κατά τον Α' ΠΠ όταν όμηροι κάτοικοι της οδηγήθηκαν στα σύνορα Βουλγαρίας και Ρουμανίας και πέθαναν σε καταναγκαστικά έργα. «Σώθηκε μόνο ένας, που καθώς παντρεύτηκε με την κόρη του επιστάτη κατάφερε να διαφύγει στην Αμερική και από εκεί ξαναγύρισε στο χωριό για να τα διηγηθεί...» μας λέει ο κοινοτάρχης της Κορμίστας, Χαράλαμπος Μπουραζάνης.

*********************************

 

prtsr

prtsr
 

 

Η Πρώτη Σερρών και το Χαγιάτι Λαδιά

Αυτά τα «ίχνη» του παρελθόντος, άγνωστα σε πολλούς, αλλά απολύτως υπαρκτά, κάνουν την περιοχή του Δυτικού Παγγαίου, θελκτική για την ιστορία της. Όμως δεν υπολείπεται και σε πιο πρόσφατη ιστορική προσφορά. Άλλωστε, σε αυτή την περιοχή βρίσκεται και η Πρώτη Σερρών, η γενέτειρα του Κωνσταντίνου Καραμανλή, ο οποίος σημάδεψε τη νεώτερη ιστορία της χώρας.

Ο ανδριάντας του δεσπόζει στην πλατεία, το πατρικό του σπίτι φιλοξενεί προσωπογραφίες του αφιερωμένες από διάσημους έλληνες ζωγράφους και φωτογραφίες από την πολιτική του διαδρομή, τις συναντήσεις με μεγάλους ξένους ηγέτες της εποχής του, αλλά και από οικογενειακές στιγμές σε όλη τη διάρκεια του βίου του.

Στην Πρώτη Σερρών, όμως, βρίσκεται και ένα εκπληκτικό δείγμα παραδοσιακής οικίας, των αρχών του περασμένου αιώνα. Το «Χαγιάτι Λαδιά», νεώτερης μακεδονικής αρχιτεκτονικής, είναι πάντα ανοιχτό στον επισκέπτη και προσφέρει μια μοναδική θέαση για τον τρόπο ζωής των κατοίκων της Πρώτης εκείνη την εποχή.

Στο εσωτερικό του μπορεί κανείς να δει, τα παραδοσιακά εργαλεία για την επεξεργασία του καπνού, ο οποίος ήταν και ένα από τα κύρια προϊόντα της περιοχής, βελόνες, σπάγκους, ξύλινους κάδους για ποτιστήρια, τα λιτά αλλά καλοφροντισμένα έπιπλα του νοικοκυριού, τις ξυλόγλυπτες πόρτες που φανέρωναν την καλαισθησία, τα λίγα γανωμένα δοχεία και τα χειροποίητα υφαντά, τα κιλίμια, μέχρι και... προικοσύμφωνα όπου αναλυτικά καταγράφεται αναλυτικά, καθαρά και με καλλιτεχνικά γράμματα, τι έπαιρνε για προίκα το κορίτσι της παντρειάς... Το λιθόστρωτο της αυλής διατηρείται όπως εκείνη την εποχή, άγριο, χωρίς καμία περαιτέρω παρέμβαση.

«Πήραμε απόφαση να κρατήσουμε έτσι, χωρίς καμία παρέμβαση το πατρικό μας σπίτι, να το διατηρήσουμε. Το σπίτι το ανοίγω πάντοτε, ότι ώρα και να είναι, όταν με φωνάξουν, δεν υπάρχει περίπτωση να μη το δει ο επισκέπτης της περιοχής. Προς το παρόν, σχολεία της περιοχής το επισκέπτονται και το βλέπουν για να πάρουν μαζί τους μια ανάμνηση εκείνης της εποχής» λέει η Βάσια Λαδιά, είναι απόγονος του ιδιοκτήτη της κατοικίας.

 

odmfp

odmfp

Η «Ωδή Αμφίπολης» ξεκίνησε ως πρωτοβουλία ομάδας ενεργών πολιτών που κατάγονται από την περιοχή για να αρχίσει μια ουσιαστική συζήτηση μεταξύ των κατοίκων αλλά και μεταξύ αρμοδίων φορέων, για το πως μπορεί να υπάρχει μια πρότυπη ανάπτυξη της περιοχής, με επίκεντρο την Αμφίπολη, με αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της ευρύτερης περιοχής (αρχαία Αμφίπολη, ποτάμια Στρυμόνας και Αγγίτης, Παγγαίο, λιμάνι Αμφίπολης, μοναδικά τοπία, σπήλαιο Αλιστράτης, κλπ), συμβατής με την ιστορία και τα μνημεία της περιοχής και με το πανέμορφο φυσικό περιβάλλον.

ΑΠΕ ΜΠΕ

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΝΕΑ