areth-

areth-
Η λέξη Αρέθουσα είναι το θηλυκό της μετοχής του ρήματος αρέθω, που σημαίνει την πηγή που αναβλύζει με πολύ νερό.

Χρησιμοποιήθηκε απο τους αρχαίους σαν όνομα πηγών, πόλεων και μιας νύμφης της μυθολογίας, σε τοποθεσίες της Ελλάδος και της Μεγάλης Ελλάδος στην νότιο Ιταλία.

Το όνομα συναπτόμενο ετυμολογικά με το ρήμα άρδω που έφεραν πηγές της Βοιωτίας και της αρχαίας Μυγδονικής Αρέθουσας σημαινει ενεργώ άρδευση, ποτίζω γή, ανθρώπους, ζώα, πίνω, διατηρώ σε κατάσταση δροσερή, ρουφώ και θεραπέυω.

 

Η Αρχαία Αρέθουσα υπάρχει στα σπλάχνα της γης μας.

Αμέτρητες πηγές και αδιάσειστες αποδείξεις το καταμαρτυρούν άλλωστε.

Είναι κρίμα που έχει μείνει τόσα και τόσα χρόνια θαμένη και ξεχασμένη από όλους...

- Μηδενικές πιστώσεις για έρευνα και ανασκαφές.

- Μηδενικές πρωτοβουλίες από τις τοπικές αρχές για την ανάδειξη της.

- Μηδενικές ενέργειες προβολής της ιστορίας και της κληρονομιάς αυτής από εκείνους που θα έπρεπε να ματώνουν για να έρθουν στο φως όλα αυτά.

Αλλά ίσως έχουν άλλες δουλειές να κάνουν... ή ακόμα χειρότερα να κοιμούνται ύπνο ελαφρύν.

Δυστυχώς παρά τις μεμονωμένες προσπάθειες επιστημόνων η περιοχή δεν έχει ανασκαφεί και έχει αφεθεί στις ληστρικές επιδρομές δεκάδων αρχαιοκάπηλων αλλά και στις αυθαίρετες ανθρώπινες επεμβάσεις ειδικά τα τελευταία χρόνια

 
Δυστυχώς παρά τις μεμονωμένες προσπάθειες επιστημόνων η περιοχή δεν έχει ανασκαφεί και έχει αφεθεί στις ληστρικές επιδρομές δεκάδων αρχαιοκάπηλων αλλά και στις αυθαίρετες ανθρώπινες επεμβάσεις ειδικά τα τελευταία χρόνια
- See more at: http://strymonikostoday.gr/index.php/component/k2/item/356-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%B1-%CE%B1%CF%81%CE%AD%CE%B8%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%B1-%CE%B7-%CE%BE%CE%B5%CF%87%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B7-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B5%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B3%CE%B7%CF%82-%CE%BC%CE%B1%CF%82#sthash.QOAxwzzK.dpuf

 

 
Δυστυχώς παρά τις μεμονωμένες προσπάθειες επιστημόνων η περιοχή δεν έχει ανασκαφεί και έχει αφεθεί στις ληστρικές επιδρομές δεκάδων αρχαιοκάπηλων αλλά και στις αυθαίρετες ανθρώπινες επεμβάσεις ειδικά τα τελευταία χρόνια
- See more at: http://strymonikostoday.gr/index.php/component/k2/item/356-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%B1-%CE%B1%CF%81%CE%AD%CE%B8%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%B1-%CE%B7-%CE%BE%CE%B5%CF%87%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B7-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B5%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B3%CE%B7%CF%82-%CE%BC%CE%B1%CF%82#sthash.QOAxwzzK.dpuf

 

Μεγάλο κρίμα!

Και ακόμα μεγαλύτερο κρίμα θα είναι να χαθούν όλα αυτά στο πέρασμα του χρόνου από την μνήμη όσων κατοικούν σε αυτή την περιοχή.

Αυτό ίσως είναι και το μοναδικό που μπορούμε να ελπίζουμε για το μέλλον.

Να διαφυλαχθεί η μνήμη της ύπαρξης της πολιτείας αυτής όπως και τόσων άλλων ιστορικών τόπων και μνημείων του τόπου και κάποια στιγμή οι νεώτερες γενιές να δώσουν την δική τους μάχη για να τα ξεθάψουν από το σκοτάδι της αδιαφορίας...

Τι να προσθέσουμε παραπάνω;

a

a

ΑΡΧΑΙΑ ΑΡΕΘΟΥΣΑ:  Η ''ΘΑΜΕΝΗ'' ΠΟΛΙΤΕΙΑ

Η αρχαία Αρέθουσα από τις μέχρι σήμερα αρχαιολογικές μελέτες εντοπίζεται από την περιοχή της Ρεντίνας (Μακεδονικά Τέμπη ) μέχρι τη σημερινή κοινότητα Αρέθουσας (10 χλμ βόρεια ).

Δύο χιλιόμετρα ανατολικά της σημερινής Αρέθουσας, κοντά στην περιοχή που οι ντόπιοι ονομάζουν Παλιόκαστρο, πρόσφατα αποκαλύφθηκε δάπεδο ναού του 6ου π.χ.αιώνα.

Σε ακτίνα δε τριών χιλιομέτρων βρέθηκαν πολλά αρχαιολογικά ευρήματα, νομίσματα και της κλασικής περιόδου καθώς και των Βυζαντινών χρόνων.

Μέχρι τα πρώτα Βυζαντινά χρόνια η αρχαία Αρέθουσα εντοπίζεται 10 χιλιόμετρα νότια της σημερινής κοινότητας κοντά στον ποταμό Ρηχίο μεταφέρει από τις περιοχές Αρέθουσας και Στεφανινών από τους πρόποδες δηλαδή των Κερδυλίων.

Η μετάθεση της Αρέθουσας στη σημερινή της θέση πιθανολογείται στα Βυζαντινά χρόνια όταν μετά από αλλεπάλληλες επιδρομές και καταστροφές οι κάτοικοι για λόγους ασφαλείας μετοίκισαν κοντά στους πρόποδες των Κερδυλιών.

 

р98

р98

 Ιστορία

Η αρχαία Αρέθουσα ιδρύθηκε απο Βοιωτούς ή απο Χαλκιδείς στην είσοδο της κοιλάδας κοντά στη σημερινή Ρεντίνα.

Η περιοχή αναφέρεται απο τον Θουκιδίδη όταν ο Βρασίδας βάδιζε κατά της Αμφίπολης.

Η περιοχή ήταν εύφορη είχε ναυπηγήσιμη ξυλεία, καθώς και μεταλλεία χρυσού και αργύρου.

Ο Περικλής, κατά προτροπή του Δημοσθένη, έστειλε 2.000 αποίκους έτσι ώστε η Αθήνα να έχει προσβάσεις στον πλούτο της περιοχής.

Η αρχαία Αρέθουσα αναφέρεται μεταξύ των συμαχών πόλεων των Αθηνών που πληρώναν φόρο στο ταμείο της σύμμαχίας.

Απο τον Αριστοτέλη {Πολιτικά 3.8.13.} αναφέρεται ότι ο Βασίλιας της Μακεδονίας Αρχέλαος φιλοξενούσε την Αρέθουσα τον τραγικό ποιητή Ευριπίδη.

evr-

evr-
ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ: «Είναι ευτυχής όποιος μελέτησε την ιστορία, γιατί αυτός ούτε τους πολίτες παρακινεί στην καταστροφή, ούτε ο ίδιος γίνεται άδικος.»

 Ο Ευριπίδης κατασπαράχτηκε απο σκυλιά και ετάφη στην Αρέθουσα με βασιλικές τιμές.

Διασώθηκε το επίγραμμα που χαράκτηκε στον τάφο του Ευριπίδη {Ανθολογία, Ελληνικά 7,51}.

Κενοτάφιο του Ευριπίδη αναγέρθηκε στην Πέλλα και στην Αθήνα, ενώ το σώμα του ποιητή αναπαύθηκε για πάντα στην Αρέθουσα το 407-- 6 π.χ

Στην περιοχή της Αρέθουσας ο Αριστοτέλης ίδρυσε την περίφημη σχολή του όπου αργότερα η Ολυμπιάδα εμπιστεύθηκε την ανατροφή του Αλεξάνδρου μακριά απο τους κινδύνους του παλατιού της Πέλλας.

Ήδη απο τα Βυζαντινά χρόνια η Αρέθουσα μεταφέρθηκε στη σημερινή της θέση.

argp

argp
Η πάντοτε γραφική και παραδοσιακή σημερινή ορεινή Αρέθουσα

Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας η περιοχή ονομαζόταν Μασλάρ, απο τα τουρκικά αμά - σουλάρ, που σημαίνει, τα ωραία και πολλά νερά που τρέχουν.

Σήμερα είναι ένα από τα πιο γραφικά και παραδοσιακά χωριά του ορεινού όγκου.

 

s8
s8
 Τα Μακεδονικά Τέμπη. Ένα τόπος με πλούσια ιστορία και σπάνια φυσική ομορφιά. Κάπου σε αυτή την περιοχή υπάρχει θαμένη και ξεχασμένη η Αρχαία Αρέθουσα!
 
Ο ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ, Η ΑΡΧΑΙΑ ΑΡΕΘΟΥΣΑ, Η ΡΕΝΤΙΝΑ ΚΑΙ Ο ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ...
 
Μα ποιός άραγε είναι καταληλότερος από τον κ. Ν. Μουτσόπουλο να μιλήσει για το θέμα της Αρχαίας Αρέθουσας;
 
Επί δεκαετίες, ο 88χρονος- σήμερα- καθηγητής Νίκος Μουτσόπουλος ερευνούσε αυτή τη διάσταση της ιστορίας.
 
Ίσως ο μόνος που πίστεψε και αγωνίστηκε τόσο, μα τόσο πολύ για την περιοχή μας και την ιστορική κληρονομιά της...
 
Είναι ο άνθρωπος που ήταν ο υπεύθυνος του έργου της ανασκαφής του κάστρου της Ρεντίνας επί τριάνταπέντε (και βάλε) σχεδόν χρόνια.
 
Ο ίδιος επιθυμεί να τον αποκαλούν “δάσκαλο” και ίσως δεν έχει άδικο. Διότι πώς αλλιώς να αποκαλέσεις τον Νικάλαο Μουτσόπουλο, τον ακάματο αρχιτέκτονα αλλά και αρχαιολόγο και ζωγράφο και εθνολόγο και λαογράφο;
 
Αυτόν που ανασυνθέτει από τα ελάχιστα εικόνες του παρελθόντος, όχι λόγω μιας στείρας παραδοσιολαγνείας, αλλά γιατί πιστεύει πως μόνο έτσι θα γνωρίσουμε το πρόσωπο του ελληνισμού, του αλλοτινού και του τωρινού;
 
Ο Νικόλαος Μουτσόπουλος είναι ένας γοητευτικός συζητητής.
 
Μπορεί και παίρνει τον συνομιλητή του στα ταξίδια που έχει κάνει στο χώρο και το χρόνο. Δεν απαλύνει τις απόψεις του, ξέρει πως αυτές οι απόψεις έχουν προκαλέσει αντιδράσεις, έχει επίγνωση του έργου του.
Ο λόγος του είναι πολύτιμος.
 
Και κάτι ακόμη: θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα εργατικότητας, αφού επιμένει να δουλεύει καθημερινά επί δώδεκα ώρες, να ανεβαίνει έστω και με δυσκολίες στην αγαπημένη του Αρέθουσα, τη Ρεντίνα για τους υπολοίπους, όπου θεωρεί ότι ίσως βρίσκεται θαμμένος ο σπουδαίος αρχαίος Έλληνας ποιητής, ο Ευριπίδης.
 
r91
r91
 
Ας ακούσουμε από τον ίδιο λοιπόν κάποια πράγματα...

“Έχω μάθει πολλά από τις ανασκαφές που έκανα εκεί επί 35 χρόνια και συνεχίζω να αναζητώ τον τάφο του Ευριπίδη.
 
Αλλά δεν είχα την άδεια να σκάψω και έξω από το χώρο της Ρεντίνας.
 
Και εάν βρεθεί ο τάφος θα δοθεί και μια απάντηση σε πολλά....
 
Ο Αρχέλαος, που του είχε δώσει καταφύγιο, διάλεξε ''δέονʼ τόπο'' και όχι τυχαία.
 
 Και το περιβάλλον είναι εντυπωσιακό.
 
Θα συνέχιζα τις έρευνες για τον τάφο του εάν είχα τα χρήματα. Αδύνατον το σαρκίον αλλά πιστεύω σε αυτά τα πράγματα”.
 
 
mtsp
mtsp
  Ο καθηγητής Νικόλαος Μουτσόπουλος πέρα από την τεράστια προσφορά με το ανασκαφικό έργο του έχει γράψει και τέσσερα πολύτιμα βιβλία γύρω από την αρχαία Αρέθουσα και την περιοχή της Ρεντινας
 
 '' Όσο για το κάστρο και την Βυζαντινή  Ρεντίνα ήδη από τα χρόνια του αυτοκράτορα Ιουστινιανού έχουμε περιγραφή του ευρύτερου μαγευτικού τοπίου της κοιλάδας του Ρήχιου ποταμού, που είναι ο φυσικός εκχειλιστής των νερών της λίμνης Βόλβης προς το Στρυμονικό κόλπο.
 
Εκεί στη δυτική είσοδο των Στενών, επάνω στην κορυφή ενός λόφου είχε ανεγερθεί το κάστρο της Ρεντίνας που προστάτευε το βυζαντινό οικισμό και παράλληλα διαφέντευε την κρίσιμη δίοδο.

Από τους βορινούς πρόποδες του λόφου διερχόταν και η ρωμαϊκή Εγνατία οδός ακολουθώντας πανάρχαια ίχνη προσπελάσεων, γνωστών από τα χρόνια των πολέμων ανάμεσα σε Αθηναίους και Σπαρτιάτες για την κατάκτηση της Αμφιπόλεως και τον έλεγχο του χρυσοφόρου Παγγαίου.

Στις αρχαιολογικές στρωματογραφικές τομές όμως που επιχειρήσαμε σε διάφορα σημεία της δυτικής πλευράς του λόφου βρήκαμε στα κατώτατα στρώματα άφθονα εργαλεία και αντικείμενα της νεολιθικής περιόδου, αλλά και αρχαϊκά ειδώλια και όστρακα αγγείων, που συνεχίζουν να εμφανίζονται σε διάφορες θέσεις του λόφου και καλύπτουν μιαν ευρύτατη χρονική περίοδο, από την κλασική μέχρι τη ρωμαϊκή και την παλαιοχριστιανική.

7536608 orig

7536608 orig

Βρισκόμαστε επομένως σε ένα ιστορικό τόπο που κατοικήθηκε συνεχώς από τα αρχαιότατα χρόνια μέχρι τα πρώτα χρόνια της τουρκοκρατίας, οπότε εγκαταλείφθηκε γιατί είχε υποβαθμιστεί πια η στρατηγική σημασία του και οι Τούρκοι επέλεξαν για τόπο εγκαταστάσεώς τους τη γειτονική Βόλβη (Μπεσίκι).

Σε ένα χαμηλό πλάτωμα απέναντι ακριβώς και ΝΔ του λόφου απλωνόταν η ιστορική πόλη της Μυγδονίας Αρέθουσα, όπου φιλοξενήθηκε στα χρόνια του βασιλιά της Μακεδονίας Αρχέλαου ο μεγάλος ποιητής Ευριπίδης και όπου, κατά την παράδοση, κατασπαράχθηκε από τα κυνηγετικά σκυλιά του Αρχέλαου και τάφηκε στο ίδιο μέρος.

Η μνήμη της θέσεως του ταφικού μνημείου διατηρήθηκε για αιώνες και πολλοί περιηγητές και προσκυνητές που κατευθύνονταν στους Αγίους Τόπους και ακολούθησαν τη χάραξη της Εγνατίας, το αναφέρουν ''.

 *************************************

Φιλοξενία δημοσίευσης από το modi.gr για την Αρχαία Αρέθουσα

(Με σεβασμό σε όλες τις απόψεις)

 Αρχαία Αρέθουσα

 Η Αρέθουσα ήταν αποικία των Χαλκιδέων και τοποθετείται από τους αρχαιολόγους σε χώρο πολύ κοντά στο σημερινό Μόδι Θεσ/νίκης.

 Ξεκινούσε από την περιοχή που σήμερα στο Μόδι οι κάτοικοι ονομάζουν «πόρτες» και εκτείνονταν βορειότερα πάνω στον λόφο.

 Η περιοχή της αρχαίας πόλεως δεν έχει επίσης καμία σχέση με αυτό που στο χωριό ονομάζουν «πυργούδια» όπως λανθασμένα πίστευαν πολλοί κάτοικοι και τα οποία δημιουργήθηκαν πολλά χρόνια αργότερα κατά την Βυζαντινή εποχή.
 
Ακόμα και σήμερα αν περπατήσεις από τις «πόρτες» και ανατολικά προς την Άγια Μαρίνα θα συναντήσεις όστρακα, τάφους, τμήματα μαρμάρινων κιόνων και μία σειρά από ευρήματα που μαρτυρούν την ακμή της πόλης κατά την διάρκεια των Μακεδονικών χρόνων.
 
Δυστυχώς παρά τις μεμονωμένες προσπάθειες επιστημόνων η περιοχή δεν έχει ανασκαφεί και έχει αφεθεί στις ληστρικές επιδρομές δεκάδων αρχαιοκάπηλων αλλά και στις αυθαίρετες ανθρώπινες επεμβάσεις ειδικά τα τελευταία χρόνια.
 
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι πόρτες που ήταν δυο τεράστιες μονολιθικές πύλες και αποτελούσαν μια από τις πύλες τις αρχαίας Αρέθουσας στεκόταν στο ομώνυμο σημείο μέχρι τα χρόνια του Α παγκόσμιου πόλεμου όταν και καταστράφηκαν από τις εχθροπραξίες Άγγλων και Τούρκων.
 
Στην Αρέθουσα τα χρόνια της βασιλείας του Αρχέλαου είχε καταφύγει ο ποιητής Ευριπίδης.
 
Εκεί μάλιστα βρήκε και τραγικό θάνατο όταν τον κατασπάραξαν σκυλιά και εκεί τάφηκε.

Μέχρι τα μεσαιωνικά χρόνια εκεί που σήμερα βρίσκετε το κτήμα Καδή βρίσκονταν ένα χάνι όπου οι ταξιδιώτες που συνέχιζαν προς Κωνσταντινούπολη άλλαζαν άλογα.

Το σημείο ονομαζόταν λατινικά mutatio Peripidi ονομασία που συνδέεται με τον αρχαίο ποιητή και πιθανότατα με το σημείο που θάφτηκε πριν τα οστά του μεταφερθούν από τον Αρχέλαο στην Πέλλα.

Στα πρώιμα Μακεδονικά χρόνια η Αρέθουσα γνώρισε και την μεγαλύτερη ακμή της αφού ο Αρχέλαος αλλά και οι διάδοχοι του φαίνεται πως την πρόσεξαν ιδιαίτερα και μερίμνησαν για τα κτίρια τους δρόμους και τα τείχη της.
 
Στην αρχαία Αρέθουσα πιθανότατα να πέρασε κάποια από τα παιδικά του χρόνια και ο Μέγας Αλέξανδρος κοντά στον δάσκαλο του Αριστοτέλη και μακριά από τις ίντριγκες του παλατιού στην Πέλλα.
 
Η πόλη μάλιστα ήταν κέντρο ορφικών μυστήριων στην περιοχή μέρος της τελετουργίας τους πέρασε μέχρι τις μέρες μας μέσα από τον θρύλο του ελαφιού της Άγιας Μαρίνας.
 
 Η περιοχή γνώρισε ακμή και κατά τα ρωμαϊκά χρόνια καθώς πολύ κοντά -ίσως και από μέσα της περνούσε - η Εγνατία Οδός, και παρήκμασε σταδιακά στα χρόνια του Βυζαντίου όταν το κέντρο της περιοχής λόγω και τις στρατηγικής τους θέσεις έγινε ο οικισμός-φρούριο στην είσοδο των Μακεδονικών Τεμπών.
 
Για εκείνη την περίοδο λίγα πράγματα είναι γνωστά για την πόλη όπως η αναφορά του Μελετίου στην Γεωγραφία του όπου σημειώνει: «Αρέθουσα, πόλις ποτέ προς τον Στρυμονικόν κόλπον, η οποία ύστερον Ρενδίνα εκλήθη...».
 
Στα πρώτα χρόνια της επικράτησης του Χριστιανισμού η Αρέθουσα ήταν έδρα επισκοπής και ένας από τους πρώτους επισκόπους της στα χρόνια της βασιλείας του Μεγάλου Κωνσταντίνου ήταν ο Άγιος Μάρκος.
 

 

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(7 ψήφοι)

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΝΕΑ