Νέα Μάδυτος: Τον Αύγουστο το Μνημόσυνο Βομβαρδισμού της Μαδύτου και η Βράβευση Αριστούχων

mdt

mdt
Κάθε χρόνο μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Μαίου οι Μαδύτιοι Τιμούν την μνήμη των θυμάτων του Βομβαρδισμού της Χαμένης Πατρίδας τους και ταυτόχρονα Βραβεύουν τους Αριστούχους μαθητές που πέτυχαν την εισαγωγή τους στα ανώτερα και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Φέτος οι εκδηλώσεις αυτές αναβάλονται προσωρινά και θα πραγματοποιηθούν τον Αύγουστο.

 

Η ημέρα του Μνημόσυνου για τα θύματα του βομβαρδισμού της Μαδύτου αποτελεί πάντοτε μια ξεχωριστή μέρα για τη Νέα Μάδυτο και τους απανταχού ανά την Ελλάδα και τον κόσμο Μαδυτίους !

Είναι μια ημέρα Τιμής και Μνήμης προς τους προγόνους των Μαδυτίων που υπήρξαν θύματα του βομβαρδισμού και της καταστροφής της Γενέτειρας πατρίδας τους τον Απρίλιο του 1915, αλλά ταυτόχρονα και μέρα χαράς και περηφάνειας γιατί βραβεύουν τα μέλλον του τόπου τους, τους Αριστεύσαντες μαθητές τους που πέρασαν σε ΤΕΙ και ΑΕΙ κατά το περασμένο σχολικό έτος.

Φέτος για διάφορους λόγους δεν στάθηκε δυνατόν να γίνουν στην ίδια χρονική περίοδο και καταβάλονται προσπάθειες να γίνουν με την ίδια λαμπρότητα και το ίδιο οργανωμένες άψογα, μέσα στον Αύγουστο.

 

 

ftxr

 

Οι Μαδύτιοι με το ετήσιο Μνημόσυνο που κάνουν κάθε χρόνο από την μαύρη εκείνη μέρα της 16ης Απριλίου του 1915, Τιμούν με ευλάβεια τα θύματα του βομβαρδισμού και της καταστροφής της Μαδύτου.

   Φέτος συμπληρώνονται 103 χρόνια από τότε και όμως ο χρόνος στο πέρασμα για πάνω από έναν ολόκληρο αιώνα δεν μπορεί να κάνει κανέναν Μαδύτιο να ξεχάσει τίποτα...

Οι μνήμες ζουν παντοτινά στις καρδιές και στις ψυχές των Μαδυτιανών που αν και σκορπίστηκαν στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα μετά τον ξεριζωμό, ανταμώνουν και πάλι την ημέρα αυτή για να τιμήσουν την χαμένη Πατρίδα τους.

 

madyt1

  

  Αυτές τις λαμπρές εκδήλωσεις συνδιοργανώνουν κάθε χρόνο ο Σύλλογος Μαδυτίων Βορείου Ελλάδος ο "¨Ελλήσποντος" και η Τοπική Κοινότητα Νέας Μαδύτου στην κεντρική πλατεία του χωριού.

Οι εκδηλώσεις αυτές όπως ήδη αναφέραμε προγραμματίζεται να γίνουν μέσα στον μήνα Αύγουστο και οι πρώτες σκέψεις επικεντρώνονται στην περίοδο του Ανταμώματος της Νεας Μαδύτου όπου και θα υπάρχει η δυνατότητα να πλαισιωθούν με την παρουσίαση παραδοσιακών χορών από τα τμήματα του Πολιτιστικού Συλλόγου Νέας Μαδύτου ή και των καλεσμένων Συλλόγων που θα βρίσκονται εκεί τις ημέρες εκείνες.

Για την συγκεκριμένη ημερομηνία του Μνημόσυνου φυσικά και θα υπάρχει η αντίστοιχη ενημέρωση μέσω των αφιερωμάτων και των δημοσιεύσεων που θα γίνουν από το Strymonikostoday.gr

mnm

mnm

 

Ας θυμηθούμε όμως τις στιγμές του τραγικού βομβαρδισμού της Μαδύτου και τα γεγονότα της περιόδου εκείνης μέχρι την εγκατάσταση των προσφύγων στην σημερινή Νέα Μάδυτο:

 

madyt3

 

Η Μάδυτος και η καταστροφή της ...

«Περικαλλέστατον κόσμημα εις την ακτή του Ελλησπόντου» αναφέρουν την Μάδυτο τα χρονικά των Κομνηνών και των Παλαιολόγων Βυζαντινών Αυτοκρατόρων και ήταν μια πανέμορφη πόλη με ιστορία και παρουσία Ελληνικού στοιχείου πάνω από 1.500 χρόνια μέχρι την στιγμή που τα κανόνια των συμμάχων της Αντάντ το 1915 την αφάνισαν και λίγο μετά ο ξεριζωμός του 1922 έδιωξε όλους τους Έλληνες κατοίκους της. 

mdt

Στις 16 Απριλίου του 1915 ξημέρωσε η μαύρη μέρα: Αγγλικά αεροπλάνα έριξαν το πρωί προκηρύξεις στα Еλληνικά που καλούσαν του κατοίκους να την εγκαταλείψουν....

Ο βομβαρδισμός και η καταστροφή της Μαδύτου κατά τη διάρκεια της εκστρατείας των αγγλογάλλων στη χερσόνησο της Καλλίπολης τον Απρίλιο του 1915

Ο βομβαρδισμός σημειώθηκε στις 16 Απριλίου 1915, λίγο μετά το μεσημέρι από τα στρατεύματα της Αντάντ με αποτέλεσμα οι κάτοικοι να καταφύγουν στην Πάνορμο, την Πέραμο, την Αρτάκη και στα ενδότερα.

   Πολλοί χάθηκαν τότε και στον βομβαρδισμό, αλλά και στην διάρκεια του πρώτου ξεριζωμού από πληγές και κακουχίες καθώς και βιαιότητες των Νεότουρκων που τους καταδίωκαν όπως αναφέρουν επίσημες καταγεγραμμένες πηγές.

Το 1918 μετά την ανακωχή οι κάτοικοι της Μαδύτου επιστρέφουν και προσπαθούν να ξαναφτιάξουν τα σπίτια και τις ζωές τους μέσα στα χαλάσματα.

    Στις 1 Αυγούστου του 1920 εισήλθαν τα Ελληνικά Στρατεύματα και τέλος στις 8 Νοεμβρίου του 1922 με τον ξεριζωμό και την ανταλλαγή των πληθυσμών οι κάτοικοι την εγκαταλείπουν οριστικά.

 Οι περισσότεροι κάτοικοι εγκαταστάθηκαν στην λίμνη Βόλβη του Νομού Θεσσαλονίκης όπου και έκτισαν τη Νέα Μάδυτο, αλλά και στη Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα.  

Εικόνα 24

Η ''Θρακοχερσονήσια'' Μάδυτος  

    Η Θρακοχερσονήσια Μάδυτος (τουρκιστί πλέον Ετζέ Αμπάτ), ευρισκόμενη στην Ανατολική παραλία της θρακικής χερσονήσου, επί του Ελλησπόντου, υπήρξε η κυριότερη πόλη, μετά την Καλλίπολη και δευτέρα κατά καιρούς έδρα του εκάστοτε Μητροπολίτου. Έκειτο δε περίπου 2 μίλια νοτιοδυτικά της Σηστού κατέναντι της Αβύδου.

Υπήρξε αποικία των Λεσβίων και η αρχαία πόλη, η οποία απεκαλείτο από τον Πτολεμαίο «Μάδις», ευρίσκετο σε διαφορετική τοποθεσία από αυτή της σημερινής ομωνύμου πόλεως.

   Ο Ακύλας Μήλλας γράφει χαρακτηριστικά: «Στα πρώτα χρόνια των Γραικορωμαίων η Μάδυτος ήταν η σημαντικότερη πόλη του Ελλησπόντου και συγκέντρωνε στο λιμάνι της όλο το εμπόριο της θρακικής χερσονήσου.

    Κατά τον 11ο αιώνα αποτελούσε ιδιαίτερο “βασιλικάτο”, που είχε δωρηθεί στον Μιχαήλ Ψελλό από τον Κωνσταντίνο τον Μονομάχο».  

Στα τέλη του 19ου αιώνα οι Ελληνορθόδοξοι της περιοχής ανήρχοντο σε 7.000, ενώ μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο και παρά τα δεινά αυτού εξακολουθούσαν να την κατοικούν περί τους 2.500 Έλληνες, οι οποίοι ασχολούνταν κυρίως με τη γεωργία, την αμπελουργία και παράλληλα με το ψάρεμα και την αγγειοπλαστική.

Ο δε Ακύλας Μήλλας μέσα σε τρεις αράδες σκιαγραφεί γλαφυρά όλη τη Μάδυτο ως εξής: «Η οθωμανική Maydos –το Eceabat σήμερα των Νεοτούρκων, με το ατελείωτο πάνε κι έλα των araba Vapuru από τ’ απέναντι Canakkale και την εντυπωσιακή θέα προς το κάστρο, Kilitbahir…», αποτελεί μέχρι και σήμερα το δεύτερο από Θεού «εμφυτευμένο εκκλησιαστικό περιδέραιο» της ομωνύμου αυτής απορφανεμένης Μητροπόλεως του Οικουμενικού Πατριαρχείου. 

Εικόνα 25

ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ: Η Μάδυτος έως τις 8 Νοεμβρίου 1922   

   Αν και η παρουσία της Νέας Μαδύτου στο μακεδονικό χώρο είναι σχετικά πρόσφατη, η ύπαρξη της Μαδύτου στον Ελληνικό χώρο καταγράφεται από τα τέλη του 6ου π. Χ. αιώνα, όταν ο Μιλτιάδης κατακτά τη Θρακική Χερσόνησο και κληρούχοι Αθηναίοι εγκαθίστανται στα παράλια του Ελλησπόντου και δημιουργούν, τον 5ο π. Χ. αιώνα, τη Μάδυτο.

Η Παλαιά Μάδυτος ήταν μία όμορφη κωμόπολη χτισμένη στα ανατολικά παράλια της Θρακικής Χερσονήσου, στην περιοχή της Καλλίπολης και απείχε 300 χλμ. από την Κωνσταντινούπολη.

Βρισκόταν επίσης δύο μίλια Ν.Δ. από την Αρχαία Σηστό.
Η θέση της, απέναντι από τα Δαρδανέλια, έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της τύχης της.

  Η ονομασία της πόλης συνυφασμένη με τον μύθο, γεννιέται από την λατρεία των Διοσκούρων, την οποία μετέφεραν οι Αθηναίοι έποικοι στην περιοχή, όπως μας πληροφορεί ο γεωγράφος Πτολεμαίος στο «Περί Περιηγήσεων», το 125 μ. Χ.

Οι Διόσκουροι εθεωρούντο προστάτες της ναυτιλίας, αλλά και της οικογένειας και της φιλοξενίας, γι’ αυτό οι κάτοικοι θεωρώντας ιερά πρόσωπα τους ξένους τους τιμούσαν ιδιαίτερα.

Ο σοβαρότερος δε όρκος που έδιναν ήταν Μα τους δύο, <<τους Διόσκουρους>>, που με τον καιρό έγινε «Μαδίς», από όπου προήλθε και η ονομασία Μάδυτος.  

  Η αρχαία Μάδυτος πολύ γρήγορα εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες ελληνικές πόλεις της Θρακικής Χερσονήσου.

Επειδή η στρατηγική της σημασία ήταν μεγάλη, όλα τα ισχυρά κράτη της αρχαιότητας προσπάθησαν να την κάνουν ορμητήριο τους.

Την κατέλαβαν οι Πέρσες, ύστερα οι Σπαρτιάτες, οι Μακεδόνες, οι Ρωμαίοι, οι Βυζαντινοί, οι Βενετοί, οι Καταλανοί και τέλος οι Τούρκοι.

Η παρακμή της αρχίζει τον 15ο αιώνα με την ολοκλήρωση της κατάκτησης της Θρακικής Χερσονήσου από τον Μουράτ Β΄ το 1434.

Από το 18ο αιώνα η Μάδυτος αρχίζει πάλι και αναπτύσσεται.  Το εύφορο έδαφος της και οι κλιματολογικές συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξη της γεωργίας. Καλλιεργούνται σιτηρά, βαμβάκι, αμπέλια, οπωροφόρα δένδρα, περιβόλια και μποστάνια.

   Παράγονται επίσης και κτηνοτροφικά προϊόντα. Αναπτύσσεται το εξαγωγικό εμπόριο. Στους ταρσανάδες της ναυπηγούνται ιστιοφόρα για την μεταφορά των εμπορευμάτων, μικρότερα πλεούμενα για την εξυπηρέτηση της συγκοινωνίας της Μαδύτου, των Δαρδανελίων και των γύρω ακτών, καθώς επίσης αλιευτικά και σπογγαλιευτικά πλοιάρια.

Στην πόλη λειτουργούν κεραμοποιεία, χώρος επεξεργασίας και συσκευασίας του βαμβακιού, ελαιοτριβεία, σησαμελαιοτριβεία, ανεμόμυλοι, υδρόμυλοι, εμπορικά μαγαζιά, παντοπωλεία και καφενεία.

Εικόνα 22

Τη μεγαλύτερη, όμως, συμβολή στην οικονομική άνθιση της πόλης την έχουν οι μάστοροι της: καλφάδες, οικοδόμοι και ξυλουργοί από τις αρχές του 19ου αιώνα συρρέουν στην Κωνσταντινούπολη, όπου αναλαμβάνουν την κατασκευή κυβερνητικών κτιρίων. Περιζήτητοι για την τέχνη τους είναι επίσης και οι ξυλογλύπτες, τους οποίους καλούν σε διάφορα μέρη για να σκαλίσουν με την τέχνη τους το ξύλο

Το 1857 κτίζονται τα Γαϊτανάκεια Εκπαιδευτήρια – Ημιγυμνάσιο, Βιβλιοθήκη με 5.000 τόμους, βιβλία και άλλα χειρόγραφα, καθώς και Οικοτροφείο για τη διαμονή των παιδιών που φοιτούν στα Εκπαιδευτήρια αλλά έρχονται από άλλες πόλεις.

Το 1863 η πόλη καταστρέφεται από πυρκαγιά και σεισμό.

Το τέλος του 19ου αιώνα βρίσκει τη Μάδυτο με ωραία πέτρινα σπίτια, καλοστρωμένους δρόμους, Αστική Σχολή Αρρένων, Παρθεναγωγείο, Νηπιαγωγείο, ενώ η Πιάτσα, η κεντρική πλατεία, σφύζει από ζωή, εμπορική κίνηση και διασκέδαση.

Στην διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η πόλη καταστρέφεται σημαντικά από τους ισχυρούς βομβαρδισμούς που έκαναν οι Άγγλοι.

Μεγάλο μέρος του πληθυσμού της, που είχε ειδοποιηθεί για τους επικείμενους βομβαρδισμούς, καταφεύγει σε άλλες πόλεις της Μ. Ασίας.

Το 1915, η πόλη έχει 11.000 κατοίκους.

Η Μάδυτος εκκενώθηκε στις 8 Νοεμβρίου 1922. Η σημερινή της ονομασία είναι Ετζέ-α-μπάτ.

ftxr

Μικρασιατική Καταστροφή

Με την Μικρασιατική Καταστροφή, με την ανταλλαγή των πληθυσμών, οι Μαδυτιανοί εκδιώχθηκαν από τον τόπο τους.

Ήρθαν στην Ελλάδα, περιπλανήθηκαν σε διάφορες πόλεις, διασκορπίστηκαν στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, στα Γιαννιτσά.

Οι ναυτικοί και μερικές οικογένειες εμπόρων εγκαταστάθηκαν στη Λήμνο.

Τέλος γύρω στις 400 οικογένειες γεωργών, οικοδόμων και τσουκαλάδων εγκαταστάθηκαν στη Νέα Μάδυτο.

 

Επιμέλεια κειμένου: Τσολάκης Βασίλης

(Πηγές: Λύκειο Ν. Μαδύτου - Βικιπαίδεια - Ρομφαία - Χρονικόν Ανατολικής Ρωμυλίας)

 

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(1 Ψήφος)

ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΝΕΑ